Do you believe it ? Try like that in terminal. Linux can’t teach you about love, peace , happiness. But he can teach how to kill ? If you don’t know how to kill , try

$man kill

( just kidding…. kill also have in Mac kill — terminate or signal a process )

The Sushi, what???
Sushi, huh? is a program that allows downloading all the packages needed to install the programs you want on GNU/Linux without an Internet connection on your own computer.
Sushi, huh? is designed for people, which for example can not afford monthly Internet connection.
As installing software on GNU/Linux is a hard and complex process for those newcomers to the world of GNU/Linux, which itself does not have an Internet connection, Sushi, huh? simplifies this task, making it as automatically as possible.

How to Install?
Sushi, huh? was not intended to be installed, Sushi, huh? was thought to be a portable application. That means you can save to a flash drive and use it without installing.

http://sushi-huh.sourceforge.net/

Me:
We can’t compare distro. Ubuntu design for End user. Fedora for Network and Redhat for enterprise So, how to compare it.

Box02 :
Distros တွေများရတာ လူ့အကြိုက် ကိုယ့်အကြိုက်မတူကြလို့ နောက်ပြီး ကိုယ့်အသုံးသူ့အသုံး မတူကြလို့ပါ။ ကိုယ်က ကြိုက်တိုင်း သူများကြိုက်ချင်မှ ကြိုက်မှာပါ။
ကျနောှ့စက် ကျနောှ့အသုံးနဲ့ Linux Distros တွေထဲမှာ ကျနောှ့အကြိုက်ဆုံးကတော့ Debian GNU/Linux ပါ၊ အရမ်းကိုလွယ်ကူပြီး speed အရလဲ တကယ့် rocky speed ပါပဲ။ ကျနောှ့ရဲ့ main distro လဲဖြစ်ပါတယ်။
ကျန်တာတွေကတော့ စမ်းကြည့်တာလောက်ပါပဲ။ Ubuntu ဆိုရင် user တွေအတွက် Easy Install, Manage လုပ်နိုင်ပြီး User Interface နဲ့ Applications အသစ်အသစ်တွေပေါက်ဖွားရာနေရာ userland ဖြစ်ပြီး Fedora ကတော့ kernel new features တွေ နည်းပညာအသစ်တွေ ပောက်ဖွားလေ့ရှိတဲ့နေရာ userland ဖြစ်တယ်လို့ လက်ရှိပြောလို့ရပါတယ်။
CentOS ကတော့ Red Hat Enterprise ကို Free Distribute လုပ်တဲ့သဘောပါ။ Red Hat rpm အသုံးပြုချင်သူများအတွက်တော့ Fedora ဒါမှမဟုတ် CentOS ကိုအသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
နောက်တမျိုးက Gentoo Linuxပါ။ Gentoo က Users တွေကို ဘာမှဖုံးကွယ်မထားပါဘူး။ Complete customizable Distro ဖြစ်တယ်။ Powerful Distro တစ်ခုလဲဖြစ်တယ်။

Divinity:
ကို box မမြင်တာကြာပေါ့။ Gentoo စမ်းဖြစ်ပြီလား ကို box ။
Distro တွေကိုတင်ယှဉ် ကြည့်ဖို့မလွယ်ဘူးဗျ။ ကျနော် laptop တစ်လုံးမှာ CentOS 5.3 နဲ့ Debian 5.0 ယှဉ်တင်ထားတယ်။ ဘယ်ဟာပိုကောင်းလည်း မေးရင်တော့ ပိုကြိုက်တာ ပိုကောင်းတာပေါ့။ RPM vs DEB ဆိုရင်တော့ rpm ထက် deb က community အားသာတယ်။ apt-get က package manager ထဲမှာ အကောင်းဆုံးလို့လည်းဆိုကြတယ်။ ဘာပဲပြောပြော ကျနော့ personal fav ကတော့ CentOS ပါ။ CentOS ကိုပဲ ပိုကျွမ်းကျင်လို့ CentOS ပဲပိုသုံးဖြစ်တယ်။ Debian နဲ့ CentOS ကိုတော့ သဘောကြတယ်။

DEB distro တွေကိုတော့ ရှာမရှေတော့ဘူး။ RPM distro မှာတော့ Redhat က server version အတွက် အကောင်းဆုံးပေါ့။ Free သုံးချင်တယ်၊ Update တွေ patch တွေ ထွက်တာ နည်းနည်းနောက်ကျတာ ပြသနာမဟုတ်ဖူးဆိုရင် CentOS နဲ့ Scientific linux က ကောင်းတယ်။ Fedora ကတော့ Redhat Enterprise Linux ရဲ့ Beta / testing version တွေလိုဖြစ်ဖြစ်နေတော့ individual user အတွက်ပဲ ကောင်းမယ်ထင်တယ်။ နောက်တစ်မျိုးက Novel ရဲ့ SuSE ။ သူလည်း beta / testing အနေနဲ့ OpenSuSE ထွက်ပါတယ်။ ကျနော်ပဲ ကံမကောင်းသလားမသိ နှစ်ခါလုံး buggy ဖြစ်တယ်။ Community က တော်တော်အားနည်းတယ်ဗျာ။ သူ့ရဲ့ YaST က yum ကိုရော apt-get ကိုပါ မမှီဘူးလို့ ထင်တယ်။

Gentoo သမားကတော့ ကျန်တာတွေစိတ်ဝင်စားမယ်တောင် မထင်ဘူး။ Gentoo ကောင်းကောင်းသုံးတက်ရင် Linux system တစ်ခုအလုပ်လုပ်ပုံကို နားလည်ပြီ။ Linux From Scratch (LFS) လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတယ်။ Apache run ရုံပဲဆိုရင် အားလုံးပေါင်း 8MB free disk space က လုံလောက်တယ်တဲ့။ Gentoo ရော LFS ရော စမ်းဖို့ကြိုးစားနေတာကြာပြီ။ အပျင်းရောဂါပျောက်ရင်တော့ စမ်းဖြစ်မှာပါ။

လူပျိုကြီး :
လူစုံပြီဆိုတော့ ဝိုင်းစမယ် အဲလေ စိတ်ဝင်စားလို့ ဝင်ပြီးအာလူးဖုတ်ဦးမယ် Distro ဆိုတာက Software လေးတွေစုံစီနဖာ စုပေးထားတဲ့ လွယ်လွယ်ကူကူ Install လုပ်လို့ရတဲ့ Linux တွေလို့ ပြောလို့ရမယ်မဟုတ်လားခင်ဗျ။ စုစည်းပေးတဲ့အဖွဲ့အစည်း ကုမ္ပဏီအပေါ် မူတည်ပြီးနာမည်ကွဲနေတာလို့ ပြောလို့ရမယ်ထင်တယ်။ သက်ဆိုင်ရာ Distro အလိုက် Version ပြောင်းတယ်ဆိုတာက စုစည်းထားတဲ့ Software တွေ Kernal တွေ Version ပြောင်းသွားရင် ဟောင်းသွားလို့ Distro သမားက Version အသစ်တွေ ထပ်စုပေးတာပဲလေ။ ဥပမာ- Ubuntu 9.04 ကနေ Ubuntu 9.10 ဖြစ်သွားတာ ဘာကွာသလဲဆိုရင် သေချာတာကတော့ 9.10 မှာ 9.04 မှာပါတဲ့ Application တွေရဲ့ Version အသစ်တွေ ဖြစ်နေတာပဲ ကွာမှာပါ ဒီတော့ ကိုယ့်ဟာကိုယ် Upgrade လုပ်တတ်ရင် သူ့တို့အသစ်ထုတ်တာကို မသုံးလည်းဖြစ်တာပဲလေ။ ကိုယ်သက်ဆိုင်ရာ သုံးနေတဲ့ Application ကိုပဲ ကိုယ်တင် Upgrade လုပ်လို့ရတာပဲမဟုတ်လား။ ဒီတော့ Distro ဆိုတာက ယှဉ်ကြည့်စရာမှမလိုတာ ပြောမယ်ဆိုရင် သူတို့က ကိုယ်တိုင်လုပ်တာထက် သူများလုပ်ထားတာတွေ စနစ်တကျ စုပေးတဲ့လူသက်သက်ပါပဲ။ ကိုသေတ္တာနဲ့ ကိုဒီဗင်နတီ ပြောသလိုပဲ Distro တစ်ခုစီမှာ ဦးစားပေးတဲ့အပိုင်းတွေရှိတော့ သူတို့ဦးစားပေးတဲ့ အပိုင်းတွေမှာသုံးတဲ့ လူတွေက တစ်ယောက်အကြိုက်တစ်မျိုးတွေ ဖြစ်နေတာပေါ့။

Distro လုပ်တဲ့လူတွေ လွယ်လွယ်ကူကူ သူများဆီက စုဆောင်းတယ်လို့ မပြောဘူးနော် အင်မတန်လက်ဝင်ပါတယ် Optimize လုပ်ပေးရတယ် Upgrade လုပ်လို့လွယ်အောင် လုပ်ပေးရပါတယ်။ Distro သမားတွေ ကိုယ်တိုင်ဘယ်လို လုပ်ရတယ်ဆိုတာကို သိချင်ရင် စိတ်ဝင်စားတဲ့လူများ စမ်းကြည့်ကြပါဦးလား။ ခေတ်နောက်ပြန်ဆွဲတယ်လို့တော့ မထင်လိုက်ပါနဲ့ Pocket Linux လေးလုပ်ကြည့်ကြပါလား။ အဲဒီ့ Project ကကြာပါပြီ Floppy လေးနှစ်ချပ်နဲ့ Linux လေးလုပ်ကြည့်တာပါ အားလုံးကိုယ်တိုင်ပဲ Compile လုပ်ယူရပါတယ် Programming တတ်စရာမလိုပါဘူး။ အခုခေတ်တော့ Floppy မရှိတော့ပါဘူးလေ USB နဲ့အစားထိုးလုပ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ ဒါလုပ်လို့ ဘာတွေ ဖြစ်လာမလဲဆိုတော့ Linux တစ်ခုဘယ်လို တည်ဆောက်ထားတယ် ဆိုတာသိလာမယ် ဘယ်လိုအစိတ်အပိုင်းတွေပါတယ် ဆိုတာသိလာမယ် Kernal တစ်ခုတည်း ဘာမှလုပ်မရဘူးဆိုတာရယ် အပေါ်ကနေ Shell ရှိမှသာ Kernal နဲ့ပြင်ပနဲ့ ဘယ်လိုဆက်သွယ်တယ်ဆိုတာတွေ အဆင့်အလိုက် သေသေချာချာသိသွားမယ်။ Command တွေနဲ့ ရင်းနီးသွားမယ် Source Code ကနေ Compile လုပ်ပြီး Linux System တစ်ခုဆောက်တတ်သွားမယ်။

ထွက်လာတဲ့ Linux ကတော့ Ubuntu တို့ဘာတို့လိုတော့ မမျှော်လင့်နဲ့နော် ဒါပေမယ့် ဘယ်လိုလုပ်ထားတယ်ဆိုတဲ့ လမ်းတော့သိသွားတာပေါ့ဗျာ။ ပိုပြီးလုပ်ကြည့်ချင်တယ်ဆိုရင်တော့ Linux From Scratch ကိုစမ်းလုပ်ကြည့်ပေါ့ သူကတော့ နည်းနည်းများပါတယ် စာအုပ်လည်း ခေတ်မှီပါသေးတယ်။ အခုခေတ်မှာ စမ်းရတာလွယ်ပါတယ် ကျွန်တော်စမ်းကြည့်တုံးကဆိုရင် အင်တာနက်သုံးလို့ရတဲ့ နေရာကတော်တော်ရှားပါတယ် Download လုပ်ရမယ့် Source Code Links တွေကိုကူးပြီးတော့ သုံးလို့ရမယ့်နေရာမှာသွားဒေါင်း ဗမာပြည်ကွန်နက်ရှင်က အခုခေတ်မှ မဟုတ်ပါဘူးလေ အရင်ကလည်း ထူးမခြားနားပါပဲ Kernal လို Source Code ကြီးတဲ့ဟာတွေဆို တော်တော်သည်းခံရတယ်။ အိမ်ရောက်မှ အဆင့်ဆင့် လုပ်ကြည့်ရပါတယ် တစ်ဖိုင်လောက် ဒေါင်းဖို့ကျန်ခဲ့ရင်သွားပြီ နောက်ရက်မှထပ်ပြီးဒေါင်း။ မေးစရာလူလည်းမရှိဘူးလေ စာဖတ်ပြီးစမ်းလုပ်တာပေါ့ လည်ချာလည်ချာနဲ့ တစ်ပါတ်ဆယ်ရက်လောက်ကြာမှပြီးပါတယ်။ ကျောင်းသားတွေ ဆိုရင်တော့စမ်းကြည့်စေချင်ပါတယ် အနည်းဆုံးတော့ OS စာအုပ်ထဲက စာတွေနားမလည်ပေမယ့် အစိတ်အပိုင်းတွေလောက်တော့ နားလည်လာပါလိမ့်မယ်။ ကျွန်တော်လည်း တတိယနှစ်ကျောင်းသား ဘဝက OS စာအုပ်ထဲက Lab တွေကိုစမ်းကြည့်ချင်တာပါ Concurrency Lab လိုဟာတွေက BSD ပေါ်မှာမှ Run လို့ရတာပါ BSD မရှိလို့ Linux ပေါ်မှာ လျောက်စမ်းရင်း လုပ်ကြည့်မိခဲ့တာတွေပါ။ ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်က ကျောင်းသားများလည်း ဒီအပေါ်မှာများပါတယ် စိတ်ဝင်စားရင် လုပ်ကြည့်ကြပါဦးလား အထောက်အကူပြုပါလိမ့်မယ်။ ဟာဗျာ ကျွန်တော်တို့ကို အဲဒီလိုမသင်ဘူးလို့ မပြောပါနဲ့ ကျွန်တော်လည်း မသင်ခဲ့ရပါဘူး လုပ်ချင်စိတ်ရှိရင်တော့ ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။

Me:
ကျွန်တော်လည်း Ubuntu ကို ပြန်ပြင်ပြီး distro အဖြစ်ကြိုးစားဘူးတယ်။ ဒါပေမယ့် မလွယ်ဘူးဗျ။ လူက ဒီမှာဖြင့် ပြင်လို့မပြီးသေးဘူး ထွက်ပြန်ပြီဟ အသစ်နောက်တစ်ခု။ ကိုယ့် server မှာ deb package အသစ်တင်ရုံရှိသေးတယ်။ နောက်ထပ် အသစ်က ထပ်ထွက်ပြန်ပြီ။ ထပ်ထွက်တဲ့ package တွေကလည်း မနည်းဘူးဆိုတော့ သေချာတယ် တစ်ယောက်တည်းလုပ်လို့မရဘူးဆိုတာနဲ့ မလုပ်တော့တာ။

Ubuntu က distro ပြန်လုပ်ဖို့အလွယ်ဆုံးပဲ။ သူက တော်တော်လေးကို ပြန်ပြင်ရတာ လွယ်တယ် (လုပ်တတ်မယ်ဆိုရင်ပေါ့)။ Ubuntu ဆိုတဲ့ စာတစ်လုံးမှ မပါအောင်တော့ ဖျောက်လို့မရဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့ kernel ကို compile လုပ်ထားတာ ubuntu ကဖြစ်နေလို့ပါ။ kernel ကို compile လုပ်။ package တွေဖြည့်ဆိုရင် ရန်ကုန်မှာကတော့ လုံးလုံးကို မလွယ်တာဗျ။

Distro တစ်ခုလုပ်ဖို့ဆိုတာကလည်း လူအင်အားလိုသေးတယ်။ compile တွေလုပ်ရတာလည်းမနည်းဘူး။ နောက်ပြီး package လုပ်ရတာလည်း အဲလောက်ထိ အလွယ်ကြီးမဟုတ်ဘူး။ Linux မှာ Distro တစ်ခုလုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ အနည်းဆုံး ကိုယ်ပိုင် package တစ်ခုရှိရပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင် package မရှိပဲနဲ့တော့ Ubuntu က re-distro လုပ်တာကို သဘောမတူဘူးလို့ဆိုထားပါတယ်။ ကိုယ်ပိုင် package လုပ်ပြီိဆိုတာကလည်း အလွယ်ကြီးတော့ မဟုတ်ဘူးဗျ။ ဒါကတော ့လုပ်ဖူးတဲ့လူတွေ သိမှာပါ။ အများအားဖြင့်တော့ Distro တွေက application menu design လောက်ပဲ ပြင်ပြီး redistro လုပ်ကြတာများပါတယ်။ အဲဒါက ပြင်ရတာ အလွယ်ဆုံးကို

အခုတော့ Ubuntu ပဲ သုံးနေတယ်ဗျာ။ တခြားဟာတွေကတော့ မသုံးတတ်လို့ မသုံးဖြစ်တော့ဘူး ။

source : http://www.mysteryzillion.org/forums/showthread.php?p=62106

http://linuxologist.com/advocacy/microsofts-best-buy-lies-about-linux-debunked/

အဲဒါလေး ဖတ်ကြည့်လိုက်ပါ။ Microsoft Windows 7 က Linux ထက်သာတယ်လို့ ပြောထားတဲ့ အချက်လေးတွေကို ပြန်ရှင်းထားတယ်။ နောက်ပြီး Linux လုပ်နိုင်တာလေးတွေကို

http://linuxologist.com/advocacy/9-linux-myth-debunked/

အဲမှာ ဖတ်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။

ကျွန်တော် မနေ့က Linux Journal နဲ့ MSDN Journal ကို ဖတ်လိုက်ရတယ်။ အရမ်းဖတ်ရတာ ကောင်းတယ်ဗျာ။ မြန်မာနိုင်ငံက Journal တွေနဲ့ တခြားစီပဲ။ Journal တွေက ပါးပါးလေးပဲ။ ဒါပေမယ့် ပြည့်စုံတယ်။ လုံလောက်တယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက လစဉ်ထွက် ဂျာနယ်တွေက Linux Journal နဲ့ MSDN Journal တွေထက် ထူလွန်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ Developer တွေဖတ်ဖို့ ဘာမှ မပါဘူး။ ဂျာနယ်တွေအားလုံးဟာ စာဖတ်သူတွေကို end user တွေကို ရည်ရွယ်တာ မဟုတ်သလို developer တွေကို ရည်ရွယ်တာ မဟုတ်သလိုပဲ။ အများစုက hardware ပစ္စည်း ဘယ်လောက်ကောင်းကြောင်း နဲ့ သတင်းနဲ့ အတင်းတွေ ရောနေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် စျေးကွက်အရကြည့်မယ်ဆိုလည်း သူတို့တွေ မှန်တယ်ဗျ။ ဒီနိုင်ငံမှာ developer တွေအတွက် ဂျာနယ် ထုတ်ကြည့်ပါလား။ အဲလောက် ရောင်းရမှာမဟုတ်ဘူးဗျ။ ရုပ်ရှင် မင်းသား မင်းသမီး ဂျာနယ်တွေနဲ့ computer magazine တွေနဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် ရောင်းရတဲ့ ဆောင်ရေ အရည်အတွက် က အရမ်းကွာတယ်။ computer magazine တွေအနေနဲ့လည်း မပြိုလဲပဲ ရှေ့ဆက်နိုင်အောင် hardware ကြော်ငြာတွေနဲ့ပဲ ရှေ့ဆက်ရမှာလေ။

တစ်ခါတစ်လေ စဉ်းစားမိတယ်။ Developer ဂျာနယ်ထုတ်မလားလို့။ ဒါပေမယ့်လည်း အခုအချိန်မှာ အရှုံးပေါ်ဖို့များတယ်။ ပိုက်ဆံကလည်း မရှိနဲ့ဆိုတော့ မဖြစ်သေးဘူး။ Online Magazine လေးအနေနဲ့ ရှေ့ဆက်မလားဆိုတော့ ငွေမဝင်ရင် ရှေ့ဆက်ဖို့မလွယ်ဘူး။ Portal တွေတောင် ဝင်ကြေးကျပ်တည်းမှုတွေ ရှိနေတယ်လေ။ ဒီနိုင်ငံမှာကလည်း online ပေါ်မှာ ကြော်ငြာထည့်တာ ရှားတယ်။ MZ လို computer forum ထက် အချစ်အကြောင်းတွေ သီချင်းအကြောင်းတွေ ရုပ်ရှင်အကြောင်းတွေ ပြောလို့ရတဲ့ forum တွေက လူဝင်ပိုများတယ်။ MZ တောင် ၁ ရက်ကို လူ ၁၅၀၀ လောက် ဝင်အောင် မနည်း campaign တွေလုပ်ခဲ့ရတာ ၊ ငွေကုန်ခံပြီး လုပ်ခဲ့ရတာတွေ အများကြီးပဲ။

ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာနေပြီး နိုင်ငံတကာ ဂျာနယ်တွေကို မမှီဘူးဆိုတာကို အပြစ်မတင်လိုပါဘူး။ ဖြစ်နိုင်ရင် ကိုယ့်ဘာသာကို် online မှာပဲ ဖတ်တာပေါ့ဗျာ။ ebook ဖတ်ရတာတော့ တော်တော်လေးကို အဆင်မပြေတာ။ စာအုပ်လေးကိုင်ပြီး ဖတ်ရတာ တော်တော်အရသာရှိတယ်။ စာအုပ်လေးတွေက ပါးပါးလေးဆိုတော့ သွားလေရာ နေရာလည်း သယ်သွားလို့ရတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် နောင်တစ်ချိန် မြန်မာနိုင်ငံလည်း နိုင်ငံတကာနဲ့ ယှဉ်နိုင်မှာပါ… ( ကျွန်တော့်တို့ မြစ် လက်ထက်လောက် ရောက်ရင်လားမသိ… )

မနေ့က ကိုဝီလျံရဲ့ ပွဲကို သွားတက်လိုက်တယ်။ အခန်း ၂၀၅ မှာပဲ။ ၉ နာရီ ခွဲ စမယ်ဆိုပေမယ့် မြန်မာတွေရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း လူစောင့်နေတာနဲ့ ၁၀ နာရီမှပဲ စဖြစ်တယ်။ ( သတိရမိတာ။ ။ e-commerce ပွဲမှာ ပြောသွားသလို နိုင်ငံခြားမှာဆိုရင် ဒီလိုပွဲတွေကို $50 လောက်ပေးပြီး တက်ရတာ။ ဒီမှာကတော့ ကိုယ့်ပိုက်ဆံနဲ့ ကိုယ်ပွဲလုပ်။ လူမလာမှာဆိုးလို့ လက်ဆောင်တွေတောင် ပေးရနဲ့တဲ့။ ) ၁၀ နာရီလောက်ဆိုတော့ ကိုဝီလျံ တက်လာပြီး Linux အကြောင်း မပြောခင် Unix အကြောင်းစပြောတယ်။ Unix ပြောပြီးတော့ Linux အကြောင်းပြောတာပေါ့။ တော်တော်လေးကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း တိတိကျကျ ပြောသွားတယ်။ နောက်ပြီး စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့အပိုင်းက chrome OS ပဲ။ Chrome OS အကြောင်းလေးက တော်တော်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတယ်။ desktop PC တွေကို cloud ထဲကို သွားဖို့ အတွက် ရည်ရွယ်နေပုံပဲ။ တစ်ခုစဉ်းစားမိတယ်။ game ကစားဖို့အတွက် internet မှာ amazone ကနေ hardware ဝယ်ပြီး ဆင်ထားလိုက်မယ်။ ပြီးရင် game အခွေကိုလည်း online ကဝယ်ပြီး အဲဒီ computer မှာ သွင်းလိုက်မယ်။ ပြီးရင် ဆော့ရုံပဲ။ netbook တစ်လုံးနဲ့ game ဆော့လို့ရတယ်။ နေရာတိုင်းမှာ game ဆော့လို့ရတယ် ။ google chrome OS က အဲဒီ platform ကို သွားနေတာ။ game ကိစ္စက ကိုဝီလျံပြောတာမဟုတ်ဘူးနော်။ ကျွန်တော့် ဘာသာ စဉ်းစားကြည့်တာ။ ကိုဝီလျံက google doc နဲ့ ပြောပြသွားတာ။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ကတော့ google chrome os ကို သုံးနိုင်ဖို့ connection ပိုင်းအားနည်းနေပါသေးတယ်။

နောက်ပြီး သူ စလုံးမှာ Linux နဲ့ပတ်သက်ပြီး အလုပ်တွေအကြောင်း ပြောပြတယ်။ လက်ရှိ blackberry မှာ အလုပ်လုပ်နေတယ်။ Linux ကြောင့်ပဲ blackberry မှာ အလုပ်ရတာတဲ့။ ကိုဝီလျံပြောသွားတဲ့အထဲမှာ computer ကျောင်းသား 1% တောင် သူတို့ Linux Lab မှာ လာမတက်ကြဘူးတဲ့။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ computer သုံးတဲ့ လူတွေထဲမှာ 1% တောင် Linux မသုံးကြပါဘူး။ အဲဒီ 1% ထဲမှာမှ 1% တောင် computer ကျောင်းသားရှိဘူးလေ။ တစ်ကျောင်းလုံးမှာလည်း 1% လောက်ပဲ Linux ကို OS မှန်းသိကြပြီး 0.5% လောက်ကပဲ သုံးဘူးကြတာပါ။ အမြဲတန်း သုံးနေတဲ့ ကျောင်းသားရှိဘူးလေ။ အဲဒီတော့ ကိုဝီလျံတို့ Linux Lab မှာ 1% တောင်မရှိတာ မဆန်းပါဘူးဗျာ။

နောက်ဆုံး အမေးအဖြေတွေ လုပ်ကြတယ်။ မသိတာရှိရင် မေးပေါ့။ တချို့မေးခွန်းတွေက Linux ကို ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် မကိုင်တွယ်ဘူးတာကြောင့် ပါသလို ကိုဝီလျံအနေနဲ့လည်း မြန်မာနိုင်ငံက connection အခြေအနေ မသိတာကြောင့်လည်း အဖြေက မရှင်းဘူးဖြစ်နေတယ်။ တစ်ယောက်မေးတာက squid server အတွက် ftp က download ချလို့မရဘူးတဲ့။ ရန်ကုန်မှာ ftp ပိတ်ထားတယ်ဆိုတာ ကိုဝီလျံမသိတော့ ထူးဆန်းသလိုဖြစ်နေတယ်။ နောက်ပြီး source package ကို add လိုက်ပါလားဆိုတဲ့ဟာကို မေးတဲ့လူက နားမလည်ပြန်ဘူး။ နောက်တော့ ကိုကိုရဲ ကြားကနေ ဝင်ပြီး ရှင်းပြလိုက်တော့ အဆင်ပြေသွားတယ်။

နောက်ထပ် PC mag ကမေးတဲ့ မေးခွန်းပါ။ တော်တော်လေး ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။ အလုပ်အကိုင်အနေနဲ့ Linux က မြန်မာနိုင်ငံအတွက်လား ပြည်ပ မှာလားတဲ့။ ကိုဝီလျံ သေသေချာချာလေး စဉ်းစားပုံပါပဲ။ လေးလေးနက်နက်ကြီးနဲ့ပါ။ (camera မပါသွားတာ နာတယ် ) မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုရင် အင်တာနက်ဆိုင်တွေ Server Network ပိုင်းတွေ ISP တွေ sub ISP တွေမှာရနိုင်ပါတယ်လို့ ပြန်ဖြေပေးပါတယ်။

ကျွန်တော်လည်း ထမေးလိုက်ပါတယ်။ KDE နဲ့ ပတ်သက်ပြီး KDE မှာ rendering engine ပြင်ရမရပေါ့။ ကိုဝီလျံအစား keith က ဖြေပါတယ်။ KDE မှာ Unicode 5.1 မရသေးပါဘူး။ Unicode 5.0 ပဲရပါသေးတယ်။ အဲဒီအတွက် Gnome ကို သုံးပါတဲ့။ rendering က ပြင်ဖို့မလွယ်ပါဘူးတဲ့။ ဒါနဲ့ ကိုငွေထွန်းလည်း ဝင်ရှင်းပါတယ်။ KDE 4 မှာ rendering engine အသစ်အကြောင်းရယ် gnome က pango အကြောင်းရယ်ပေါ့။ ဘာပဲ ပြောပြော result က အရင်ကနဲ့တူတဲ့ ရဖို့ ခက်တယ်ဆိုတာပါပဲ။ ကိုဝီလျံကပြောလိုက်ပါသေးတယ်… Unicode တွေက မလုပ်တာကြာပြီတဲ့

ပွဲကတော့ နားထောင်ကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုဝီလျံကို ကြည့်ရတာမအီမသာဖြစ်နေသလိုပဲ။ အရင်လို တက်တက်ကြွကြွမဟုတ်တော့သလိုပဲ။ အရင်ကဆို Linux နဲ့ပတ်သက်ပြီး အရမ်းတက်တက်ကြွကြွရှိပေမယ့် အဲဒီပွဲမှာတော့ အရင်ကနဲ့မတူပဲ စကားပြောတာတွေ စဉ်းစားတာတွေက လေးလေးနက်နက်နဲ့ပါ။ ဘာပဲပြောပြော Linux အတွက် ပွဲကောင်းလေးတစ်ခုပါပဲဗျာ။

ဒီနေ့ Androido ကို စမ်းကြည့်တယ်။ အဖြေက ရှင်းပါတယ်။ မကြိုက်ဘူး။ ဘာလို့လည်းဆိုတော့ mouse သုံးမရလို့ပါ။ သူက touch ကို ရည်ရွယ်တဲ့ ပုံပေါ်တယ်။ နောက်ပြီးတော့ ဖုန်း OS တစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိ အခြေအနေနဲ့ အဆင်မပြေဘူး။ Netbook မှာ သုံးဖို့လည်း မသင့်တော်သေးဘူးထင်တယ်။ touch နဲ့ ဆိုမှ အဆင်ပြေလိမ့်မယ်။ web ကို အားကိုးတဲ့ OS ဖြစ်တဲ့အတွက်ကြောင့် developer တွေအတွက် လုံးဝကို အဆင်ပြေမှာမဟုတ်ဘူး။ အများအားဖြင့် local စမ်းပြီးမှပဲ web ပေါ်တင်ကြတယ်ဆိုတော့ IDE တွေကလည်း web ပေါ်မှာ အခုထက်ထိ မရှိသေးဘူးလေ။ web ပေါ်မှာ လုပ်လို့မရသေးတာ အများကြီးပါ။ ဖုန်း OS အနေနဲ့ပဲ သင့်တော်တယ် OS တစ်ခုပါ။ ဖုန်း OS အနေနဲ့ အဓိက ထုတ်လိုက်တာကြောင့် mouse သုံးလို့မရတာလည်း ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်တယ်။

Android Developer¹ မှာ ပြောထားတာကတော့

Android is a software stack for mobile devices that includes an operating system, middleware and key applications.

သူ့မှာ သုံးထားတဲ့ application တော်တော်များများကတော့ java နဲ့ရေးထားတာလို့ ထင်တာပဲ။ ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့

အဲဒီအကြောင်းကို² ဒီလိုပြောထားပြန်တယ်။

Android includes a set of core libraries that provides most of the functionality available in the core libraries of the Java programming language.

သူက Linux Kernel ကို အသုံးပြုပြီးတော့ Display Driver, Camera Driver,Flash Memory Driver,Keyboard Driver,Wifi Driver,Audio Driver,Power Management and Binder (IPC) Driver တို့ကို ခေါ်တင်ပြီး အလုပ်လုပ်ထားပါတယ်။³

Boot တက်တာတော့ တော်တော်မှန်တယ်။ ဒါပေမယ့် Touch မဟုတ်တဲ့အတွက် သူနဲ့ boot တက်ပြီး internet သုံးရတာ အဆင်မပြေလှဘူး။ Netbook တွေဟာ touch screen တာဖြစ်သွားခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ Android ဟာလည်း အသုံးဝင်လာကောင်း ဝင်လာမှာပါ။ အခုတော့ v0.1 ဆိုတဲ့အတွက် ဘာမှ သုံးလို့မရသေးပါဘူး။ သူပြောတဲ့ ၂၀၁၀ ကိုစောင့်ကြည့်ကြတာပေါ့ဗျာ။

1. http://developer.android.com/guide/basics/what-is-android.html
2. http://developer.android.com/guide/basics/what-is-android.html
3. http://developer.android.com/images/system-architecture.jpg

လူတွေက Linux ဆိုတာကိုပဲ သိကြတယ်။ ဒါပေမယ့် Ubuntu လို့ပြောလိုက်ရင် ဘာမှ မသိကြဘူး။ အဲလိုပဲ Mandriva , Fedora စတာတွေပြောလည်း မသိကြပါဘူး။ Ubuntu က Linux လို့ရှင်းလိုက်ရင် Fedora က အခြား OS ကြီးလား ဖြစ်သွားကြပြန်ကော။ အမှန်တိုင်းဆိုရင်တော့ Ubuntu, Fedora, Mandriva စတာတွေက distro တွေပါ။ Linux kernel ကို အသုံးပြုထားတဲ့ distro တွေပေါ့။ ဒါဆို ဘာလို့ distro ဒီလောက် အများကြီးဖြစ်နေရတာလဲ။ ဘယ် distro ကို သုံးသင့်လဲ။ ဘာကြောင့် အဲဒီ distro ကိုသုံးရလဲ။ မေးခွန်းတွေက အများကြီးပဲဗျ။ Linux ကို လေ့လာမယ်လို့ ကြွေးကြော်လိုက်တာနဲ့ များပြားလှတဲ့ distro တွေထဲမှာ ဘယ် distro ကိုလေ့လာရမှန်းမသိ ဖြစ်တတ်ကြပါတယ်။ Linux ကို လေ့လာမယ်လူတွေအနေနဲ့ distro တစ်ုခကို ရွေးချယ်ရတော့မယ်။ အဲလိုရွေးချယ်မယ်ဆိုရင်
၁။ သင့် skill level
၂။ အသုံးပြုမယ့် ရည်ရွယ်ချက်
၃။ package management system
စတာတွေကို ကြည့်ပြီး ရွေးချယ်ရတာပေါ့။

သင့် skill level

Linux Distro တွေအကုန်လုံးဟာ skill level တစ်ခုထဲအတွက် ထုတ်ထားတာမဟုတ်ပါဘူး။ linux ကိုနည်းနည်း သုံးဖူးတဲ့လူတွေ ရှိတယ်။ ကြာကြာသုံးဖူးတဲ့လူတွေရှိတယ်။ အမြဲ သုံးနေတဲ့လူတွေရှိတယ်။ အဲလိုကွဲပြားခြားနားကြတဲ့အတွက် သင်ဟာ Linux ကို ဘယ်လောက်ထိ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်လဲပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ distro ကိုရွေးချယ်ရပါမယ်။ စသုံးတဲ့ လူတွေအတွက် Ubuntu က ပြုလုပ်ထားပါတယ်။ အခုမှ စသုံးမယ့်လူတွေကတော့ Ubuntu ကို စသုံးဖို့အသင့်တော်ဆုံးပဲ။ အခြား distro တွေဖြစ်တဲ့ Gentoo သို့မဟုတ် Slackware စတာတွေက Ubuntu နဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် သုံးရတာ နည်းနည်းပိုခက်တယ်။ Ubuntu က အရိုးရှင်းဆုံးနဲ့ အလွယ်ကူဆုံးဖြစ်ပြီး user control ပိုင်းတွေ user supporting ပိုင်းတွေမှာ ကောင်းမွန်ပါတယ်။ advanced user တွေကတော့ ကိုယ့်နည်းလမ်းနဲ့ ကိုယ်ချဲ့ထွင်ပြီး သုံးချင်ကြတယ်။

အရမ်းလွယ်ကူပြီး အဆင့်ဆင့် သွားနေရတာတွေကို မကြိုက်တာတွေရှိတတ်ပါတယ်။ Linux နဲ့ ရင်းနှီးကျွမး်ဝင်ပြီးသားလူတွေ အနေနဲ့မို့သာ Ubuntu ကို ရွေးချယ်ကြမှာပါ။ စသုံးတဲ့ user အနေနဲ့ ဘာမှန်းမသိပဲ ရွေးချယ်တဲ့အခါ Gentoo ကိုသုံးရင် ပိုကြိုက်ကောင်းကြိုက်သွားမှာပါ။ တနည်းပြောရင် အသုံးပြုလာတာ ကြာလာတာနဲ့အမျှ Linux ကို ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်လာမှာပါ။ ဒါကြောင့် distro ကို ရွေးချယ်ရမှာ Linux နဲ့ ဘယ်လောက်ရင်းနှီးဘူးလဲပေါ်မှာ မူတည်ပြီးတော့ ရွေးချယ်ကြတာပဲ။ Windows သုံးရတာ familiar ဖြစ်နေပြီ ဆိုတဲ့သူတွေကတော့ Mandriva ကိုစမ်းသုံးကြည့်ုလို့ရတယ်။ mandriva ဟာ windows user တွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီးတော့ ထုတ်ထားတာပါ။

ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် Linux ကို စသုံးပြီဆိုတာနဲ့ ထူးခြားတဲ့အတွေ့အကြုံတွေရသွားမှာပါ။ သုံးရင်းကနေ အမြဲ ဆက်သုံးဖြစ်သွားရင် သင့်ကိုယ်သင် expert တစ်ယောက်လို့ ထင်ကောင်းထင်လာလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် Linux ကို စမ်းသုံးကြည့်တာတော့ မမှားဘူးပေါ့။

အသုံးပြုမယ့် ရည်ရွယ်ချက်

Linux ကို ကျွန်တော်တို့တွေဟာ ရည်ရွယ်ချက် အမျိုးမျိုးနဲ့ အသုံးပြုကြတယ်။ အသုံးပြုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး distro တွေလည်း ကွဲပြားကုန်တယ်။ Mandriva , OpenSuse, Ubuntu စတဲ့ distro အချို့ဟာ Desktop တွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ပြင်ဆင်ပြီး ထုတ်လုပ်ထားကြတယ်။ အခြား distro တွေကတော့ ( Cents OS လိုမျိုးပေါ့ ) server တွေအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လုပ်ကြတယ်။ အနည်းငယ်တော့ distro ( Debian လိုမျိုး ) distro တွေကတော့ user တွေ configure လုပ်တဲ့ပေါ်မှာမူတည်ပြီးတော့ အားလုံးနဲ့ အဆင်ပြေအောင် ထုတ်လုပ်ကြတယ်။

Desktop-orient နဲ့ server-orient distro တွေက အရေးတော့မကြီးပါဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လည်းဆိုတော့ သင်ကိုယ်တိုင် လိုအပ်တဲ့ function တွေကို LINUX မှာ ထည့်သွင်းနိုင်လို့ပါ။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလိုမျိုးထည့်သွင်းဖို့က သာမာန် user တစ်ယောက်အနေနဲ့တော့ သိပ်တော့လွယ်လှတာမဟုတ်ဘူးဗျ။ အချို့တွေကလည်း server ကော desktop ကော နှစ်ခုလုံး ကို ထည့်သွင်းပြီး အသုံးပြုကြတာတွေလည်း ရှိကြတယ်။

Distro အများစုကတော့ graphic driver တွေကို သိပ်မသိကြပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့တွေအနေနဲ့ online ရှိတာနဲ့ အလွယ်တကူသွင်းလို့ရတယ်လေ။ server version တွေဆိုရင်တော့ GUI ပိုင်းက သိပ်မလိုဘူးပေါ့။ အများအားဖြင့် server version အတွက်ဆိုရင် command mode နဲ့လာကြတာတွေလည်း ရှိကြတယ်။

တကယ်လို့ သင်က server version အတွက်ဆိုရင်တော့ Cents , Debian ,SME Server စတဲ့တစ်ခုခုကို ရွေးလို့ရတယ်။ Desktop ပိုင်းပဲဆိုရင်တော့ OpenSuse, Ubuntu, Feodra, Mandriva စတာတွေ ရွေးလို့ရတယ်။ တကယ်လို့ သင်က hybrid သုံးချင်ရင်တော့ Package Manager တွေကနေ တဆင့် သွင်းရတော့မှာပေါ့။

Package management

ကျွန်တော်တို့တွေ windows မှာဆိုရင်တော့ setup.exe နဲ့သွင်းရတယ်လေ။ ဒါပေမယ့် Linux မှာတော့ package တွေနဲ့ သွင်းရတာဖြစ်သွားပြီ။ package တွေကို လွယ်လွယ်ကူကူသွင်းလို့ရအောင် package manager တွေက ကူညီပေးတယ်။ Package တွေကလည်း distro တွေပေါ်မှာ မူတည်ပြီး ကွဲပြားကြတယ်။

အရင်ကဆို package တွေကို သွင်းရတာ မလွယ်ကူပါဘူး။ နောက်ပိုင်းမှာတော့ package manager တွေပေါ်လာတဲ့အတွက် သွင်းရတာတွေ ပြန်ဖြုတ်ရတာတွေ လွယ်ကူလာပါတယ်။

Package management with Mandriva (urpmi)
Distro တွေပေါ်မှာမူတည်ပြီး package တွေကလည်း ကွာသွားတယ်။ အဲဒီအတွက်လည်း သွင်းရအောင် လွယ်ကူအောင် distro တွေက သူတို့ရဲ့ package manager တွေကို ထည့်သွင်းပေးထားတယ်။ package အမျိုးအစားတွေကတော့



Tool Name	Used By
Advanced Packaging Tool (apt-get)	Debian, Ubuntu (and its variants), gOS, Linux Mint, Sidux, Knoppix
YUM	Fedora, CentOS/Red Hat Enterprise Linux
Yast	OpenSUSE
Portage	Gentoo
Urpmi	Mandriva

Linux ဟာ windows မှာလို အခွေတွေဝယ်နေစရာမလိုဘူး။ software တွေအများကြီး free ရနေပါတယ်။ package manager ကနေ အသင့်ရွေးပြီး သွင်းရုံပဲ။ လွယ်လည်းလွယ်တယ်။ crack လုပ်စရာတွေ မလိုဘူး။ ငွေလည်းမကုန်ဘူး။ ဒါပေမယ့် internet တော့ရှိဖို့လိုပါတယ်။

Linux နဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံမှာ resource တွေက တော်တော်ခက်ခဲပါတယ်။ Linux ဆိုတာ ဘာလဲ ? အဲဒီ မေးခွန်းကြီးက ခဏခဏ မေးခံထိပါတယ်။ MZ forum မှာတော့ ကျွန်တော်နဲ့ box02 အများကြီးဆွေးနွေးထားတာကို ဖတ်နိုင်ပါတယ်။ Linux ဆိုတာကို သိပြီ။ Linux နဲ့ ပတ်သက်တာတွေ ဘယ်မှာ ရနိုင်မလဲ။ အဲဒီအတွက် ကျွန်တော်တို့အတွက် အခက်အခဲတစ်ခု ဖြစ်လာပြီ။ Linux က Free လေ။ iso file ကို download ချလိုက်ရုံပဲလေ။ ဒါပေမယ့် CD တစ်ချပ် လောက်ရှိတာကို သာမန် အသုံးပြုသူတွေ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ။ အဲဒီအတွက် ကျွန်တော်တို့တွေ Linux Resource Center, Myanmar ကို ကျွန်တော်တို့တွေ လုပ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ အဓိက ပါဝင်သူတွေကတော့

၁. Tweetycoaster
၂. box02
၃. နေယံဦး
၄. ကိုသာသာ
၅. ကျွန်တော် စေတန်တို့ပါ

ဆွေးနွေးချက်တွေမှာ Linux နဲ့ ပတ်သက်ပြီး သိချင်တာတွေ ကိုမေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။ လိပ်စာကတော့ www.mmlrc.co.cc ပါ။

Fedora ကို စသုံးတုန်းက ဘာမှန်းမသိဘူး။ Ubuntu သမားဆိုတော့ Ubuntu ကလို File Manager ကမတူတော့ဘူး။ Folder တစ်ခုဖွင့်လိုက်ရင် New Windows ကြီးတက်တက်လာတယ်။ တော်တော်စိတ်ပျက်ဖို့ကောင်းတာ။ ကြာလာတော့ ရှုပ်ထွေးကုန်တယ်။ နောက်ပြီး Address bar လည်းမပါဘူး။ တစ်နေရာကို သွားဖို့အတွက် အဆင့်ဆင့်သွားနေရတယ်။ Ubuntu မှာလို Address bar မှာရိုက်ထည့်ပြီးသွားလို့ရရင် အဆင်ပြေမယ်။ Ubuntu လည်း Nautilus ပဲ။ Fedora လည်း Nautilus ပဲ။ ဒါပေမယ့် ဘာလို့ ပုံစံမတူလည်းဆိုတာကိုတော့ မသိဘူး။ ဒါနဲ့ ကလိ ကြည့်လိုက်တော့ တွေ့ပါတယ်ဗျာ။ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတာတော့

System -> Preference -> Personal -> File Maganement ကိုသွားလိုက်ပါ။ Behavior Tab ကိုသွားလိုက်ပါ။ Always Windows in Browser Windows ဆိုတဲ့ Checkbox ကို on ထားလိုက်ပါ။ ဒါဆိုရင်တော့ Ubuntu လိုမျိုး File Browser ဖြစ်သွားပါမယ်။